Maliye çok harcayandan 'nereden buldun' diyerek vergi isteyecek
 

Maliye, asgari vergi matrahi belirleme kriterlerine yönelik çalismalarina lüks tatil harcamalari ve özel okul taksitlerini de ekledi. Bu yönde harcama yapan mükelleflere 'nereden buldun' sorusunu yöneltecek olan Maliye, mükellefin vergisini de artirabilecek.

Özel okul taksitleri, tatilde yapilan masraflar ve kredi karti harcamalari için Maliye, "nereden buldun" diye sorup, mükellefin vergisini artirabilecek.

Maliye'nin mükellefin kazanci ile giderleri arasinda baglanti kurulmasina iliskin "vergi güvenlik müessesesi" için yasal hazirliklar son asamaya geldi. Maliye, hangi harcamalara bakarak kazanç ve buna uyumlu asgari bir vergi matrahi tespit edebilecegi üzerinde çalismalarini sürdürüyor. Maliye simdi, bu müessesenin kurulabilmesi için degerlendirmeye alacagi harcamalar ve bunlar içinden kaç tanesi gerçeklesmisse mükelleften ek vergi isteyebilecegini belirlemeye çalisiyor. Gelir Vergisi reformunun üzerinde çalisan Maliye Bakanligi, yasalasma sürecinin uzayacagi gerekçesiyle sadece vergi güvenlik müesseselerini ilgilendiren bölümleri daha erken Meclis gündemine getirmeyi planliyor. Kayitdisi ekonominin kayit altina alinmasi için IMF'den gelen israr üzerine birkaç maddelik bir yasa tasarisinin yakinda TBMM'ye sunulacagi belirtildi. Yasal degisiklikle gelir-gider arasinda bag kurulacak.

Vergi Konseyi'nin önerisinden hareketle Maliye Bakanligi'nda yapilan çalismalarda bir mükellefin kazanç durumunun hangi göstergelere göre belirlenebilecegi üzerinde duruldu. Buna göre çocuklarini özel okullarda okutanlar ya da lüks tatil masraflarindan yola çikilarak bir mükellefin kazanci sorgulanabilecek. Örnegin bir doktor ya da kuyumcu zarar etmis ya da çok az vergi ödemisse; bu kisinin çocugunu özel okulda okutmasi bir gösterge olabilecek. Bunun disinda yapilan tatiller de kazancin bir göstergesi sayilabilecek. Maliye bir süre önce bir proje baslatmis ve otellerde kalan müsterilerin kendisine de bildirilmesini gündeme getirmisti. Otellerde konaklayan müsterilerin isim listeleri simdiye kadar sadece emniyete bildiriliyordu.

Ön kontrolden geçirilecek

Yasa metnine söz konusu kriterlerin tek tek yazilmasi düsünülmüyor. Maliye Bakanligi zaten Vergi Dairesi Otomasyon Projesi'nde (VEDOP) kredi karti islemleri, ev ve araba alim-satimi gibi birçok bilgiyi depoluyor. Ancak örnegin kredi kartinda yapilan harcamalarla gelir arasinda bag kurulamiyor. Yasal düzenleme ile bunun yolu açilacak. Yetkililer, bir ön kontrol mekanizmasinin olacagini belirterek ön kontrolden geçirilen mükelleflerin çagrilarak gelir-gider arasindaki iliskiyi açiklamasini isteyeceklerini söylediler. Maliye Bakanligi'ndan üst düzey bir yetkili, bu uygulamanin geçmisteki "Nereden buldun" ve "hayat standardi" ile ilgisi olmadigini, sadece gelir-gider arasindaki bagin kurulmaya çalisildigini söyledi. Buna karsilik harcamanin yasaya dayanarak kaynaginin sorgulanmasi hem de göstergelerle asgari bir matrah takdir etme yetkisi açisindan yeni uygulama hem "nereden buldun" hem de "hayat standardi" uygulamasina benziyor.

Vergi Konseyi'nin önerileri

Vergi Konseyi'nin hazirladigi ara raporda, "kazanç karinesi/gider bildirimi" basligi altinda, bu müessese ile vergi idaresine hayat tarzina ve sahip oldugu kaynaklara nazaran açikça düsük sayilacak bir gelir beyan eden mükellefler için "asgari matrah tayin" etme yetkisi verildigi belirtildi. Mükellefin hayat tarzi itibariyle sahip oldugu varsayilan kaynaklar bazi dissal belirtilere göre degerlendirilecek. Ancak bunun için matrahin dis emarelere göre elde etmis olmasi umulan kazanç tutarindan "bariz" derecede düsük olmasi gerekecek. Dis emarelere göre vergilemede "ikamet edilen konutun ve ikinci konutun (yazlik vb.) kira degeri, temizlikçi hariç evde eleman çalistirilmasi, sahip olunan binek araçlari, sahip olunan 450 cm3'ten büyük motosiklet, deniz araçlari, uçak, hava tasiti, binek ati, yaris ati, özel kulüp üyelikleri, turistik amaçli yurtdisi seyahatleri" gibi ölçütlere bakilacak. 10 ölçütten 7'sine sahipse gösterge tutarlarinin belli oranda artirilmasi mümkün olabilecek.

Nese Karanfil / Haber

Referans

10.11.2006